Podczas kontroli celno-skarbowej kontrolujący mogą między innymi żądać dokumentów i wyjaśnień, przeprowadzać oględziny oraz przesłuchiwać osoby. Nie oznacza to dowolności: każde działanie musi mieścić się w ustawowych kompetencjach i właściwym trybie. Ten artykuł dotyczy kontroli celno-skarbowej rozliczeń podatkowych, a nie wszystkich czynności wykonywanych przez KAS.
Jakich dokumentów może żądać organ?
Żądanie może obejmować księgi, ewidencje, umowy, korespondencję i inne materiały związane z przedmiotem kontroli. Uprawnienia obejmują również dokumenty elektroniczne, sporządzanie kopii i pozyskiwanie danych w przewidzianej prawem formie.
Dokument może dotyczyć innego okresu niż kontrolowany, jeśli jest związany z przedmiotem kontroli. Przykładowo umowa zawarta wcześniej może wyjaśniać zasady rozliczenia usług wykonanych w badanym roku. Samo powołanie się przez podatnika na inny rok dokumentu nie rozstrzyga więc, że żądanie jest bezpodstawne.
Czy kontrolujący mogą wejść do pomieszczeń i je przeszukać?
Ustawa przewiduje uprawnienia dotyczące wstępu, oględzin i przeszukania. Zakres oraz wymagania zależą od rodzaju miejsca i czynności. Szczególne zasady dotyczą lokali mieszkalnych, przeszukania i zatwierdzania czynności przez właściwe organy.
Nie należy utożsamiać prawa wejścia do firmy z nieograniczonym prawem przeszukania dowolnego miejsca. W konkretnej sytuacji trzeba sprawdzić podstawę prawną, dokumenty uprawniające do działania i sposób sporządzenia protokołu.
Czy KAS może pytać kontrahentów i pracowników?
Organ może korzystać z zeznań świadków i weryfikować transakcje u kontrahentów na zasadach określonych w ustawie. Uprawnienia wobec kontrahenta nie są jednak identyczne z pełnym zakresem kontroli prowadzonej u podatnika.
Jeśli pracownik lub członek zarządu otrzymuje wezwanie, powinien ustalić, w jakim charakterze jest wzywany. Prawa i obowiązki świadka, kontrolowanego i osoby udzielającej informacji wymagają odrębnej oceny.
Jak reagować na wątpliwe żądanie?
Zachowaj pismo i sprawdź jego związek z zakresem kontroli. Jeśli nie wiadomo, jakich danych oczekuje urząd, poproś o doprecyzowanie. Gdy kwestionujesz podstawę lub zakres czynności, przedstaw konkretne argumenty i zadbaj o ich utrwalenie w aktach.
Nie każdą czynność można zaskarżyć osobnym zażaleniem. Sposób reakcji zależy od rodzaju działania i przepisów przewidujących środek ochrony. Nie ignoruj wezwania tylko dlatego, że masz wątpliwości co do jego zasadności.
Wsparcie w kontaktach z KAS
TAXBERG analizuje żądania i czynności organu oraz reprezentuje podatników podczas kontroli. Do oceny sytuacji potrzebna jest treść upoważnienia, wezwania lub protokołu, a nie jedynie ustny opis zdarzenia.